ارزشيابي معلمان، كاركنان واحدهاي آموزشي و كاركنان اداري:
مقدمه: ارزشيابي ابزاري است كه در تأمين نيازهاي گوناگون كاركنان و سازمانها ميتواند موثر باشد، اگر اين ابزار به خوبي طراحي گردد و به نحو صحيح مورد استفاده قرار گيرد وسيله مناسبي براي تشويق، آموزش، بهسازي و بعضاً تنبيه كاركنان خواهد بود، در سالهاي گذشته از روشهاي گوناگون براي طراحي و اجراي ارزشيابي كاركنان، مورد استفاده قرار گرفته و مطالعات وسيعي نيز در زمينه اثربخشي هر يك از روشها به عمل آمده و اصلاحات لازم در خصوص آنها معمول گرديده است و هماكنون نيز تلاش صاحبنظران و كارشناسان در جهت بهبود طرح مذكور ادامه دارد.
تاريخچه ارزشيابي:
1- در كشور ما مبدأ توجه به ارزشيابي از سال 1332 با تدريس در مؤسسه علوم اداري آغاز شد، سال 1345 با تصويب قانون جديد استخدام كشوري، وزارتخانهها براساس ماده 28 و 41 قانون مكلف شدند در فواصل معين شايستگي و استعداد مستخدمان را مورد بررسي و نتيجه را در پرونده پرسنلي آنان منعكس نمايند.
2- پس از پيروزي شكوهمند انقلاب اسلامي و تصويب قانون نظام هماهنگ به موضوع ارزشيابي كاركنان توجه بيشتري شد.
3- طي سالهاي 1360 لغايت 1368 به منظور تعيين سياستهاي كلي ارزشيابي كادر اداري و آموزشي در وزارت آموزش و پرورش مطالعاتي انجام شد و فرم ارزشيابي كاركنان به صورت موردي صرفاً در زمان اعطاي پايه و گروه تكميل و به امور اداري ارايه ميگرديد.
4- از سال 1368 لغايت 1372 ارزشيابي كادر آموزشي توسط دفتر ارزشيابي، بازرسي و رسيدگي به شكايات و ارزشيابي كادر اداري توسط امور اداري و به صورت شورايي انجام ميگرفت.
5- از سال 1372 لغايت 1382 تمامي كاركنان با فرمهاي 30 امتيازي ارزشيابي شدند.
6- طرح جديد ارزشيابي، به صورت يك پروژه توسط اساتيد دانشگاه تنظيم و پس از چند نوبت نظرسنجي و انجام آزمايشي در 3 استان كشور (آذربايجانشرقي، سمنان و هرمزگان) اجرا و نتيجه آن مثبت اعلام گرديد، لازم بذكر است
كارشناسان حوزه ستادي و سازمانها از سال تحصيلي 83 – 82 و تمامي كاركنان اداري در سال تحصيلي 84 – 83 و همچنين كادر آموزشي از سال تحصيلي 85 – 84 برمبناي فرمهاي يكصد امتيازي مورد ارزشيابي قرار گرفتند.
انواع برگههاي ارزشيابي: (حيطه شمول)
1- مشاغل اداري
الف) فرمهاي ارزشيابي مديران (براي ارزشيابي رؤسا و معاونين سازمانها، مديران و معاونين مناطق مشمول طرح ارزيابي، مديران كل، معاونين آنها و مشاغل همتراز)
ب) فرم ارزشيابي سرپرستان (براي ارزشيابي رؤساي ادارات داخلي، قسمت، گروه و مشاغل همتراز)
ج) فرم ارزشيابي كارشناسان (براي ارزشيابي تمامي متصديان مشاغلي كه شرايط احراز رشته شغلي آنان حداقل مدرك تحصيلي ليسانس پيشبيني شده است. ضمناً مشاغلي مثل حسابدار، كتابدار، كارگزين و...كه از فوقالعاده شغل كارشناسي استفاده مينمايند ميبايست فرم ارزشيابي كارشناسان را تكميل نمايند)
د) فرم ارزشيابي كاركنان (براي ارزشيابي ساير كاركنان مورد استفاده قرار ميگيرد)
2- مشاغل واحدهاي آموزشي
الف) فرم ارزشيابي مديران (براي ارزشيابي مديران واحدهاي آموزشي)
ب) فرم ارزشيابي معاونين (براي ارزشيابي معاونين مدارس، مدير دروس، سرپرست، سرپرست شبانهروزي و...)
ج) فرم ارزشيابي معلمان (براي ارزشيابي آموزگاران، دبيران، هنرآموزان و...)
د) فرم ارزشيابي مربيان (براي ارزشيابي مربيان پرورشي، مربي تربيت بدني، مربيان بهداشت و...)
هـ) فرم ارزشيابي متصديان (براي ارزشيابي متصديان امور دفتري، متصدي كارگاه، حسابدار، انباردار، بايگان، اپراتور و...)
و) فرم ارزشيابي كاركنان (براي ارزشيابي كادر خدماتي، آشپز، راننده، باغبان، نگهبان، سرايدار و...)
يادآوري: ارزشيابيشونده مكلف است در هر دوره ارزشيابي تصوير كليه مدارك مورد نياز (گواهي ضمن خدمت، تقديرنامه، تأليفات و...) را به ارزشيابيكننده ارايه نمايد.
شرايط:
براي كليه كاركنان شاغل در آموزش و پرورش اعم از رسمي، آزمايشي و پيماني كه در طول دوره ارزشيابي به مدت حداقل 6 ماه در محل كار خود فعاليت داشته باشند فرم ارزشيابي تكميل خواهد شد.
نحوه اجرا:
1- انجام توافق ارزشيابي در مهر ماه هر سال بين ارزشيابيشونده و ارزشيابيكننده و تكميل رديفهاي 1 تا 8 فرم مربوطه
2- تكميل فرمهاي مستمر عملكرد توسط ارزشيابيكننده در طول دوره ارزشيابي (يك سال تحصيلي)
3- ارايه فرمهاي مربوط به ارباب رجوع و همكاران توسط ارزشيابيكننده در ارتباط با نحوه عملكرد ارزشيابيشونده
(برگه شماره 3 و 4 پيوست)
4- تكميل فرم ارزشيابي توسط ارزشيابيكننده در شهريور ماه هر سال تحصيلي و به رؤيت رساندن امتياز كل آن به ذينفع
تذكر 1: در صورتيكه ارزشيابيشونده به نتيجه ارزشيابي خود معترض باشد بايد حداكثر ظرف مدت يك ماه از تاريخ رؤيت فرم (حداكثر تا پايان مهر ماه) درخواست كتبي خود را با ارايه مستندات به اداره محل خدمت خود تحويل دهد، كميته رسيدگي به شكايات ارزشيابي كاركنان اداره موظف است حداكثر ظرف مدت 2 ماه (تا پايان آذر ماه) نتيجه بررسي را به صورت مكتوب به ذينفع اعلام نمايد، چنانچه ارزشيابيشونده به رأي كميته معترض باشد حداكثر تا 15 روز پس از دريافت نظر كميته، ميتواند اعتراض خود را به مرجع بالاتر ارايه نمايد.
تذكر 2: نتايج ارزشيابي سالانه براي موارد ذيل مورد استفاده قرار ميگيرد، مستند قانوني دستورالعمل شماره 160/710/100-27/5/76 و 62/710-30/8/84 وزارتي
1-ضريب افزايش سنواتي 2-اخذ گروههاي ممتاز 3-اعطاي گروه تشويقي 4-اخذ گروه استحقاقي 5-همترازي
6-افزايش فوقالعاده شغل (برجستگي) 7-انتخاب معلمين نمونه 8-تنزل پست 9-تغيير شغل 10-پاداشهاي شايستگي
(پرداخت موقت)
استفاده از نتايج ارزشيابي در تعيين ضريب افزايش سنواتي:
به استناد بخشنامه شماره 69/710-27/8/83 وزارتي، ضريب افزايش سنوات كاركنان آموزش و پرورش به شرح ذيل
تعيين ميگردد.
امتياز ارزشيابي
ضريب افزايش سنوات
60 و بالاتر
50 تا 60
كمتر از 50
5%
4%
3%
استفاده از نتايج ارزشيابي در افزايش فوقالعاده شغل (برجستگي):
فوقالعاده شغل (برجستگي) 10درصد از كاركناني كه بالاترين امتياز ارزشيابي در واحد سازماني خود اخذ نموده باشند به ميزان 20درصد و 10درصد از كاركناني كه بالاترين امتياز ارزشيابي بعدي را كسب نموده باشند به ميزان 10% به مدت يكسال تحصيلي قابل افزايش ميباشد ضمناً در محاسبه آمار كاركنان مشمول، كسر نيم و بالاتر يك و كسر كمتر از نيم محاسبه نمي شود.
تشخيص خدمت برجسته براساس نتايج ارزشيابي سالانه:
خدمت برجسته براساس نتيجه ارزشيابي عبارت از كسب بالاترين امتياز ارزشيابي در 3 سال متوالي (دوره ارزشيابي) يا پنج سال متناوب، منتهي به آخرين دوره ارزشيابي در واحد سازماني محل خدمت ميباشد با احراز شرط فوق كاركنان ميتوانند از يك گروه تشويقي برخوردار گردند و در صورت استمرار شرايط مذكور اعطاي گروه دوم تشويقي بلامانع است.
آمار كاركنان شاغل در هر واحد سازماني
تعداد افراد برخوردار از گروه تشويقي
40-15
80-41
120-81
160-121
200-161
يك نفر
دو نفر
سه نفر
چهار نفر
پنج نفر
در خاتمه نكات ذيل جهت مزيد اطلاع يادآوري ميگردد.
1-براي مستخدمي كه در مأموريت آموزشي تمام وقت بسر ميبرد فرم ارزشيابي سالانه تكميل نميگردد. ولي براي مأمورين نيمه وقت همانند نيروهاي شاغل و تمام وقت فرم مذكور تكميل خواهد شد.
2-در طرح جديد ارزشيابي به آثار و تأليفات چاپ شده امتياز تعلق ميگيرد (كتب شابك دار و مقالات چاپ شده در جرايد معتبر و كثيرالانتشار)
3-كليه مدارك و مستندات ارايه شده توسط ارزشيابي شونده بايد مربوط به همان دوره ارزشيابي باشد.
4-نظر به اينكه تقديرنامههاي صادر شده از بابت طرح واكسيناسيون، سرشماري نقوس و مسكن، در راستاي انجام وظايف شغلي نميباشد در طرح ارزشيابي يكصد امتيازي فاقد امتياز است.
5-تاريخ صدور گواهي نامه ضمن خدمت ملاك محاسبه امتياز خواهد بود.
6-در ارتباط با نتايج ارزشيابي چنانچه فردي مستحق دريافت گروه تشويقي دوم باشد لازم است به مدت (3 دوره) ارزشيابي از زمان دريافت گروه تشويقي اول سپري شده باشد.
7-ارزشيابي كننده موظف است امتياز كل ارزشيابي افراد تحت امر را در موعد مقرر و به هر شكل ممكن به رويت و امضاي آنان برساند.
8-براي تمامي مستخدمين شاغل اعم از رسمي/ آزمايشي/ پيماني/ بايد فرم ارزشيابي سالانه تكميل گردد و علت عدم تكميل فرم به هر صورت بايد توسط امور اداري مناطق مشخص و در پرونده پرسنلي آنان درج گردد.
9-بر اساس نظريه شماره 32/80213/710-28/11/85 اداره كل امور اداري، در خصوص اعطاي گروه تشويقي مرتبط با ارزشيابي سالانه، اعلام مينمايد چنانچه فرد يا افرادي كه حائز بالاترين امتياز ارزشيابي در آخرين دوره مربوطه باشند، ولي بنا به دلايلي شرايط دريافت گروه تشويقي را نداشته باشند، با توجه به ليست نمرات فضلي ارزشيابي، گروه تشويقي به ترتيب اولويت براي نفرات بعدي و به تعداد سهميه مورد نظر صادر خواهد شد.
10-به استناد بخشنامه شماره 32/21850/710-16/4/86 اداره كل امور اداري، تكميل فرم ارزشيابي براي كاركنان شركتي (قرارداد خريد خدمت با كار معين) ضرورتي ندارد و فهرست اسامي اين افراد نبايد در ليستهاي ارزشيابي سالانه درج گردد.
11-بر اساس نامه شماره 26/710-2/5/86 اداره كل امور اداري، فرزندان شهدا (شاهد) ميتوانند همانند جانبازان از يك گروه تشويقي با رعايت تبصره چهار ماده 3 قانون نظام هماهنگ پرداخت كاركنان دولت و اصلاحات بعدي آن از 1/1/86 بهرهمند گردند.
فرم ارزشيابي توسط مخاطبان «مخصوص كاركنان»
فرم شماره4
نام و نام خانوادگي ارزشيابي شونده:
عنوان پست سازماني:
تاريخ تكميل فرم:
رديف
معيار سنجش
شاخص هاي سنجش
مقياس سنجش
4
3
2
1
1
رفتار مشفقانه
و
احترام آميز
-ايجاد روابط سالم و احترام آميز با مخاطبان
-خوش رويي
-ايجاد فضاي اعتماد و تفاهم
-احترام به حقوق اجتماعي ديگران
2
ارايه اطلاعات
و
راهنمايي لازم
-ارايه اطلاعات مورد نياز ارباب رجوع به صورت شفاف
-رايه راهحلهاي منطقي و مناسب جهت رفع مشكلات
-توجه به تفاوتهاي فردي مراجعان
-عدم تاثر موقعيت شغلي و خانوادگي مراجعان در تصميم گيري و قضاوت
3
پشتكار
و
جديت در كار
-احساس مسؤولثيت و انجام به موقع وظايف محوله
-علاقهمند و دلسوز در انجام وطيفه
-انجام وظيفه بدون توقع
-كوشش در جهت رفع موانع و مشكلات
4
نظم و ترتيب
-حضور به موقع در محل كار
-وقت شناسي و استفاده موثر از اوقات كار
-رعايت قوانين و دستورالعمل هاي مربوط به شغل خود
-داشتن نظم و ترتيب در انجام امور
5
سرعت
-رعايت نوبت، خودداري از اتلاف و سرگرداني مراجعان
-انجام به موقع تعهدات
-جلوگيري از دوباره كاري و حدف مراحل زايد كار
-پيگيري امور تا حصول نتيجه
هر شاخص سنجش داراي 5/0 امتياز ميباشد (براي ارزشيابي مشاغلي كه از فرم كاركنان استفاده ميشود هر شاخص داراي 1 امتياز است)
نام و نام خانوادگي ارباب رجوع: امضاء
جمع امتيازات:
_ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _
فرم ارزشيابي توسط همكاران / مرئوسان
(فرم شماره 3)
نام و نام خانوادگي ارزشيابي شونده:
عنوان پست سازماني:
تاريخ تكميل فرم:
رديف
معيار سنجش
شاخص هاي سنجش
مقياس سنجش
1
75/0
5/0
25/0
1
وجدان كاري
- علاقهمند، دلسوز و داشتن انگيزه براي كار و ايجاد كار سازنده
- بهرهگيري از امكانات و تجهيزات موجود در جهت بهبود امور و مراقبت از وسايل
- احساس مسؤوليت در برابر مافوق، همكاران/ مرئوسان و ارباب رجوع
- پذيرش راهنماييهاي منطقي ديگران
2
رعايت مقررات
و
انضباط اداري
- حضور به موقع در محل كار
- تسلط بر كار و مهارت در انجام وظايف
- رعايت قوانين و دستورالعملهاي مربوط به شغل خود
- توانايي كنترل و مديريت امور
3
تلاش و كوشش
در
انجام وظايف
- صرف وقت و انرژي كافي براي انجام وظايف محوله
- ارايه گزارش و نتايج كار در زمانهاي تعيين شده
- كوشش در جهت رفع موانع و مشكلات
- پيگيري امور تا حصول نتيجه
4
رفتار و برخورد مناسب
با
همكاران/ مرئوسان/ مخاطبان
- ايجاد روابط سالم و احترام آميز با همكاران/ مرئوسان/ مخاطبان
- توجه به تفاوتهاي فردي همكاران/ مرئوسان/ مخاطبان
- ارايه راهنماييهاي لازم
- احترام به حقوق اجتماعي ديگران
5
افزايش معلومات
و
مهارتهاي شغلي
- فراگيري روشهاي نوين و سعي در به كارگيري آنها
- مطالعه مستمر كتب، نشريات، بولتنهاي علمي و فني مربوط به شغل
- شركت فعال در دورههاي آموزشي و جلسات
- توانايي آموزش و انتقال دانستههاي خود به ديگران
هر شاخص سنجش داراي 25/0 امتياز ميباشد.
نام و نام خانوادگي ارزشيابي كننده: امضاء
جمع امتيازات:
فرم ارزشيابي توسط مخاطبان
فرم شماره 4
نام و نام خانوادگي ارزشيابي شونده:
عنوان پست سازماني:
تاريخ تكميل فرم:
رديف
معيار سنجش
شاخص هاي سنجش
مقياس سنجش
2
5/1
1/0
5/0
1
رفتار مشفقانه
و
احترام آميز
-ايجاد روابط سالم و احترام آميز با مخاطبان
-خوش رويي
-ايجاد فضاي اعتماد و تفاهم
-احترام به حقوق اجتماعي ديگران
2
ارايه اطلاعات
و
راهنمايي لازم
-ارايه اطلاعات مورد نياز ارباب رجوع به صورت شفاف
-رايه راهحلهاي منطقي و مناسب جهت رفع مشكلات
-توجه به تفاوتهاي فردي مراجعان
-عدم تاثر موقعيت شغلي و خانوادگي مراجعان در تصميم گيري و قضاوت
3
پشتكار
و
جديت در كار
-احساس مسؤولثيت و انجام به موقع وظايف محوله
-علاقهمند و دلسوز در انجام وطيفه
-انجام وظيفه بدون توقع
-كوشش در جهت رفع موانع و مشكلات
4
نظم و ترتيب
-حضور به موقع در محل كار
-وقت شناسي و استفاده موثر از اوقات كار
-رعايت قوانين و دستورالعمل هاي مربوط به شغل خود
-داشتن نظم و ترتيب در انجام امور
5
سرعت
-رعايت نوبت، خودداري از اتلاف و سرگرداني مراجعان
-انجام به موقع تعهدات
-جلوگيري از دوباره كاري و حدف مراحل زايد كار
-پيگيري امور تا حصول نتيجه
هر شاخص سنجش داراي 5/0 امتياز ميباشد (براي ارزشيابي مشاغلي كه از فرم كاركنان استفاده ميشود هر شاخص داراي 1 امتياز است)
نام و نام خانوادگي ارباب رجوع: امضاء
جمع امتيازات:
http://shz1.farsedu.ir/portal/show.aspx?Page=5123