آسمان2

چگونه توانستم با روش های ارزشیابی دانش آموزان را به درس جغرافیا علاقه مند سازم .

  مرضیه شیبانی

 شهرستان : رامسر

 رشته تحصیلی : جغرافیا

 دبیرستان :رضی کاظمی

سال تحصیلی :89/1388

 بیان مسئله:

 ارزشیابی بخشی از فرایند یاددهی –یادگیری است .همه دست اندر کاران امور آموزشی و تربیتی  با کلمه ی ارزشیابی وامتحان آشنایی دارند. اگر بگوییم که ارزشیابی حلقه مفقوده یادگیری محسوب می شود زیاد به خطا نرفته ایم چرا که از یک نظر ارزشیابی آخرین حلقه از فعالیتهای آموزشی معلم و برنامه درسی محسوب می شود واز نظردیگر ارزشیابی در روشهای فعال تدریس جغرافیا باید مقدم واستمراردهنده رنامه های درسی و فرایند تدریس شمرده شود.

   همه گمان می کنند که ارزشیابی مخصوص اندازه گیری دانش ها ومهارت های دانش آموز از مطالب مطرح شده در کلاس است در حالی که ارزشیابی باید شامل برنامه درسی وفعالیت های معلم در کلاس ونحوه تدریس وی نیز باشد و بعنوان ابزاری برای درک نقیص برنامه و روند تدریس ویادگیری دانش اموز به کار  رود.حال میتوان گفت که:ارزشیابی ارزشیابی بخشی از فرایند یاددهی-یادگیری است و جدا از ان ودر انتها ان قرار نمی گیرد.

شیوه گرد آوری اطلاعات

 در هنگام تدریس درس جغرافیا یا هر درس یا موضوعی ایجاد انگیزه واهمیت درس و برانگیختن حس رقابت دربیندانش آموزان ازمهمترین نکات برای یادگیری بهتر درس از جمله تجربیاتی بود که در طی این سالها کسب کردم .

البته کتاب های آموزشی وتربیتی و کتاب هاو مقاله هایی که روشهای مختلف تدریس وارزشیابی را بیان می کنند ودر انتها نتیجه کار دانش آموزان درپایان سال تحصیلی در هنگام آزمون و بعد از آزمون در سالها بعد وخاطراتی خوش از کلاس درس جغرافیا _تشویقها- پاداشها ... نشان دهنده موفق بودن روش تدریس است.پژوهش حاضر در بین دانش آموزان سال دوم وسوم دبیرستان می باشد که در برنامه آموزشی آنها جغرافیای (1) و (2) گنجانده شده است.

روش اجرا

قبل از ارزشیابی – باید درس را تدریس کرد . هرچند موضوع روش ارزشیابی است ولی ابتدا اشاره ای کوتاه به روش تدرس اینجانب در کلاس نموده وبعد به روش ارزشیابی می پردازم.من حدود 18 سال است که در شهرستان رامسر به تدریس درس جغرافیا مشغول هستم ودر طول این سالها سعی کرده ام که روشهای مختلفی را در تدریس بکار ببرم تا بالاترین نتیجه را در یادگیری وشکوفایی استعدادهای دانش آموزان داشته باشم. در طول این سالها با روشهای مختلفی اشنا شده اما اغلب انها دارای نتایج خوبی بوده اند هر چند که بعضی از انها وقت زیادی را نیاز داشتند.

      در  اين راستابا دانش اموزان متفاوتی سروکار داشته ام از تیز هوشان ونمونه مردمی تا کارودانش ومدیریت خانواده که پایین ترین یادگیری را داشته اند. وسعی کرده ام در هر کلاس با توجه به سطح دانش اموزان از روشهای متفاوتی برای تدریس وارزشیابی استفاده کنم.همچنین در طول این سالها به این نتیجه رسیده ام که تدریس زمانی می تواند بیشترین راندمان را داشته باشد که:

۱-معلم به موضوع مورد تدریس علاقه واعتماد داشته باشدوبرای ان ارزش قایل شود.

 2- برای دانشاموزان ارزش قایل شود که این درس در هر رشته ای که باشند مورد استفاده قرا رمی گیرد.

 روش تدریس

1-    قبل از تدریس مبحث اصلی درس حداقل 5 دقیقه در مورد اهمیت موضوع مورد تدریس صحبت می کنم وانقدر موضوع را مهم و جذاب جلوه می دهم که دانش اموز دوست داشته باشد موضوع را بداند.

بعنوان مثال اهمیت علم جغرافیا نظر جغرافیدانان و علمای سیاست را در این ارتباط توضیح می دهم مثلا نظر بیل کلینتن در مورد اهمیت جغرافیا.

 هدف علم جغرافیا – جغرافیای کاربردی واینکه هیچ فعالیت عمرانی در دنیا بدون جغرافیا امکان پذیر نیست.

درس  موقعیت ایران .—برانگیختن حس ناسیونالیستی – هویت ملی  ایرانی بودن وایران را ساختن در گرو شناخت درست از ایران

2- تدریس درس بکمک وسایل کمک آموزشی  نقشه ایران وجهان – نقشه های توپوگرافی رامسر – فیلم – عکس –

روزنامه- کتابهای کمکی علمی- اینترنت با توجه به موضوع تدریس

3- روش تدریس تنها یک روش نیست از روش سخنرانی – گروهی –پرسش وپاسخ  با استفاده از اینترنت با توجه به موضوع درس و وضعیت کلاس استفاده می شود.

4- به دانش آموزان فرصت سوال در وسط درس را میدهم سوالی که به ذهنشان رسیده شاید سوال کل کلاس باشدو اگر الان پاسخ دهم بیشترین یادگیری را خواهد داشت.

 5 -سعی میکنم کلاس را زنده و فعال نگه دارم  بدین منظور در ضمن تدریس سوال میکنم  هر دانش آموزی پاسخ صحیح را بدهد همان موقع نمره میگیرد مثال  تقسیمات البرز........

 روش اجرای ارزشیابی

ارزشیابی در کلاس من تنها به پرسشهای تدریجی محدود نمی شود بلکه فعالیتهای دآنش آموزان در کلاس- تهیه مقاله- فیلم های آموزشی که از تلویزیون ضبط کرده اند باتوجه به موضوع کتاب- یک تکه از روزنامه – تهیه عکس از اینترنت-

 کنفرانس در کلاس ....در تعیین نمره ارزشیابی نقش دارد.

در اجرای روش ارزشیابی مراحل زیر انجام می شود که عبارتند از:

در اولین جلسه حضور در کلاس موضوع درس تدریس می شود وشیوه های ارزشیابی به دانش آموزان گفته می شود.

1-          اولین ارزشیابی کلاس : یکی از اولین ارزشیابی های طول سال اولین ارزشیابی است  زیرا دانش آموز معلم را

و معلم دانش آموز را ارزشیابی می کند.  دانش آموز نوع سوالات معلم – روش ارزشیابی – صحت ارزشیابی  را و

 معلم  دانش آموزان قوی وضعیف و سطح کلاس را  تشخيص می دهند.

2 – از جلسه دوم ببعد دانش آموزان کلاس به  2 گروه A.B تقسیم می شود وهر جلسه از یک گروه درس پرسیده می شود  در هر گروه  هم دانش آموزان ضعیف هستند هم قوی

--هر جلسه از یک گروه درس می پرسم ومی گوییم از جایی که از شما درس نپرسیده ام درس میپرسم وجلسه بعد از

گروه بعدی  به این ترتیب همه کلاس همه ی کتاب را ارزشیابی می شوند

 3- درپایان هرماه گروه A..B  مقایسه می شوند نماینده هر گروه نمرات را جمع می کند  ومیانگین گیری می شود.و در

 دفتر نمره من یادداشت می شود مثلا گروه A 14.5 وگروه B 14.22 . گروه  بازنده باید پول  بگذارد وکل کلاس را با

یک بسته شکلات مهمان کند.

برای دانش آموزان هم رقابت برانگیز است و هم ایجاد تنوع وشادی می کند .....

4- در پایان هر ماه برترین ها معرفی می شوند مثل نمونه جدولی تهیه مشود  البته به دانش آموزان گفته می شود که

بدترین ها هم معرفی خواهند شد ولی هرگز این کار نمی شود.

- معرفی سر صف صبحگاه— تشویق توسط دانش آموزان

-          دادن جایزه به برترینها

- زدن اسامی برترین ها به تابلو اعلانات مدرسه تا پایان ماه بعد

این روش بسیار رقابت برانکیز و ترغیب کننده است در بین بچه ها شور وهیجان ایجاد می کند این که بسیاری از دانش

 آموزان برای اولین بار اسمشان سر صف خوانده می شود – جایزه می گیرند اسمشان  بعنوان دانش آموز زرنگ رویتابلو می رود.

5-از ترم دوم ببعد با دانش آموزان سا ل سوم نمونه سوال امتحان نهایی کار میشود  به این ترتیب که هر جلسه یک سوال تکثیر می شود وبه دانش آموزان داده میشود وتا جایی که خوانده اند هر نمونه سوال بلند خوانده می شود وهمه پاسخ می دهند بدین ترتیب هر جلسه یک مرور کوتاه از اول کتاب می شود وتا آخر فروردین ماه حدود 12 نمونه سوال داده می شود.

6- در اولین جلسه بعد از عیدنوروز تاریخ امتحان از نمونه سوالات اعلام می شود وقید می کنم از همه کلاس های سوم

بطور هم زمان از  12 نمونه سوال  یکی به قید  قرعه مثلا در تاریخ 14/2/87 امتحان می گیرم .

7- بالای 17 را به اردو می برم

8- اگر این نمر ه شما خوب باشد همین نمره بعنوان مستمر منظور خواهد شد .

9- نحوه آزمون

-          برای دانش آموزان  کارت ورود به جلسه - کارت صندلی و از  ورقه پرفراژ دار استفاده میکنم

-          هنگام برگزاری آزمون راجع به نحوه امتحان نهایی – صحت آزمون – مدت زمان آزمون  توضیح می دهم  وبعد

-          با خواندن آیاتی ازقران امتحان را آغاز ومطابق زمان برگه به اتمام می رسد.

10- بعد از تصیح برگه ها نمرات را به ترتیب امتیاز و نمره به شیشه دفتر می زنم .

-          از کسانی که نمره کم گرفته اند دوباره امتحان می گیرم.

نتیجه گیری

نتیجه این روشها را در امتحان ترم دوم بارها وبارها مشاهده کرده ام

1- اغلب 95 تا100 درصد کلاس درامتحان نهایی سال سوم قبول شده ا ند.

2- نمرات میانگین کلاس بالا بوده وحتی در سال 87 بالای 17 بوده است.

3- دانش آموزانی بوده اند که کل دروس را تجدید شده اند ولی جغرافیا را قبول شدند.

4 – با برگزاری امتحان برای سال سوم بطور آزمایشی استرس امتحان نهایی تا حدودی کاهش یافته است.

5- در انتها خود دانش آموزان از روش تدریس وارزشیابی – اداره کلاس – وروشهای مختلف بسیار راضی و خشنود

بوده اند.

منابع و ماخذ:

1- راهکار های آموزش جغرافیا . سیاوش شایان . مهدی چوبینه . منصور ملک عباسی

2 – بیزاری از مدرسه . ترجمه حسن سلطانی فر

3 – مجلات رشد آموزش  چغرافیا

4 – مطالعات میدانی در سطح شهرستان                                                 

                                                                                         مرضیه شیبانی 

 http://www.geography-ird.blogfa.com/post-11.aspx